ยาสามัญประจำบ้าน

หมายถึง ยาที่กระทรวงสาธารณสุข เป็นคนประกาศว่ามีตัวยา หรือกลุ่มยาไหนบ้างให้จัดอยู่ในหมวดหมู่นี้ โดยส่วนใหญ่แล้ว ยาสามัญประจำบ้าน คือ ยาที่ถูกพิจารณาแล้ว ว่ามีสรรพคุณในการรักษาและความปลอดภัยสูงกับประชาชนเมื่อนำมาใช้เอง มีการใช้มายาวนาน สามารถวางจำหน่ายนอกร้านขายยาได้ โดยจะมียาแผนปัจจุบัน แผนโบราณ ดังรายการที่แสดงอยู่ด้านล่าง


ยาสามัญประจำบ้านมีกี่ประเภท ตามที่ อย.กำหนด

โดยหลักๆ แล้วยาสามัญประจำบ้าน จะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ จะเป็นยาสามัญที่เป็นแผนปัจจุบัน 52 ขนาน และ ยาสามัญที่เป็นยาแผนโบราณ 28 ขนาน โดยอาจจะมีประกาศกระทรวงเปลี่ยนแปลงข้อมูล และรายละเอียดของยาบางขนานในแต่ละปีบ้าง เป็นบางครั้ง แล้วแต่วาระการประชุม

ยาสามัญประจำบ้าน

ยาสามัญประจำบ้านแผนปัจจุบัน 52 ขนาน มีอะไรบ้าง

โดยส่วนใหญ่แล้วยาทั้งหมด 52 ขนาน โดยเราจะแบ่งยากลุ่มนี้ออกเป็น 16 กลุ่มใหญ่ ตามหัวข้อด้านล่าง เช่น ยาเคลือบกระเพาะ ยาขับลมต่างๆ ยาบรรเทาปวดลดไข้ที่เป็นตัวยาพาราเซตามอล ยาแก้เมารถเมาเรือ ยาดม ยาน้ำแก้ไอ รวมถึงยาใช้ภายนอก ยาใสแผล และวิตามินต่างๆ ที่มีความปลอดภัยสูง รวมถึงยาเหล่านี้ ก็จะมีการจำกัดจำนวนเม็ด เช่น ยาพาราเซตามอล ถ้าเป็นขนาดแผง 4-10 เม็ด แต่ถ้าเป็นขนาดกระปุก 100 เม็ด ก็จะไม่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มยาสามัญประจำบ้าน ยาแก้เมารถเมาเรือ ถ้าเป็นขนาด 2 เม็ดก็จะอยู่ในหมวดยาสามัญ แต่ถ้ามากกว่านั้นก้ต้องจำหน่ายในร้านขายยา โดยรายการยาที่แนะนำมีดังนี้

ยาสามัญประจำบ้าน

ยาแก้ปวดท้อง ท้องอึด ท้องเฟ้อ

  • ยาเม็ดลดกรด Alumina - Magnesia
  • ยาน้ำลดกรด Alumina - Magnesia
  • ยาเม็ดแก้ท้องอึด ท้องเฟ้อ Sodamint
  • ยาขับลม สูตรตำหรับ Capsicum , Compound cardamom , Ginger Ticture
  • ยาแก้ท้องอึด ท้องเฟ้อ ยาธาตุน้ำแดง
  • ยาแก้ท้องอึด ท้องเฟ้อ Sodium bicarbonate

ยาแก้ท้องเสีย

  • ยาแก้ท้องเสีย ผงน้ำตาลเกลือแร่

ยาระบาย

  • ยาระบายกลีเซอรีนขนิดเหน็บทวารสำหรับเด็ก
  • ยาระบายกลีเซอรีนชนิดเหน็บทวารสำหรับผู้ใหญ่
  • ยาระบาย Magnesia
  • ยาระบายมะขามแขก
  • ยาระบายโซเดียมคลอไรชนิดสวน

ยาถ่ายพยาธิลำไส้

  • ยาถ่ายพยาธิตัวกลม Mebendazole

ยาบรรเทาปวดลดไข้

  • ยาเม็ดบรรเทาปวดลดไข้ Aspirin 325 mg
  • ยาเม็ดบรรเทาปวด ลดไข้พาราเซตามอล 500 มก 4-10 เม็ด
  • ยาเม็ดบรรเทาปวด ลดไข้พาราเซตามอล 325 มก
  • ยาน้ำบรรเทาปวด ลดไข้พาราเซตามอล 120 มก/5 มล
  • Plaster บรรเทาปวด

ยาแก้แพ้ลดน้ำมูก

  •  ยาเม็ดแก้แพ้ ลดน้ำมูก Chlorpheniramine 2 mg

ยาแก้ไอขับเสมหะ

  • ยาน้ำแก้ไอขับเสมหะสำหรับเด็ก
  • ยาแก้ไอน้ำดำ

ยาดมหรือทาแก้วิงเวียน หน้ามึด

  • ยาดมแก้วิงเวียน เหล้าแอมโมเนียมหอม
  • ยาดมแก้วิงเวียน แก้คัดจมูก
  • ยาทาระเหยบรรเทาอาการคัดจมูกชนิดขึ้ผึ้ง

ยาแก้เมารถ เมาเรือ

  • ยาเม็ดแก้เมารถ เมาเรือ Dimenhydrinate

ยาสำหรับโรคตา

  • ยาหยอดตา Sulfonamide
  • ยาล้างตา

ยาสำหรับโรคปากและคอ

  • ยากวาดคอ
  • ยารักษาลิ้นเป็นฝ้า Gentian violet
  • ยาแก้ปวดฟัน
  • ยาอมบรรเทาอาการระคายคอ

ยาใส่แผลล้างแผล

  • ยาใส่แผล Tincture iodine
  • ยาใส่แผล Tincture Thimerosal
  • ยาใส่แผล Povidone iodine
  • Isopropyl alcohol solution 30 ml
  • Ethul alcogol solution 30 ml
  • น้ำเกลือล้างแผล 500 มล

ยารักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก

  • ยายารักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก
  • ยารักษาแผล silver sulfadiazine cream

ยาบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ แมลงกัดต่อย

  • ยาหม่อง

ยาสำหรับโรคผิวหนัง

  • ยารักษาหิดเหา Benzyl Benzoate
  • ยารักษาหิดขึ้ผึ้งกำมะถัน
  • ยารักษากลากเกลื้อนน้ำกัดเท้า Benzoic acid กับ Salicylic acid
  • ยารักษาโรคผิวหนังเรื้อรัง Coal tar
  • ยาทาแก้ผดผื่นคัน Calamine , Zinc oxide
  • ยารักษาเกลื้อน Sodium thiosulfate
ยาสามัญประจำบ้าน

ยาบำรุงร่างกาย

  • ยาเม็ดวิตามินบีรวม
  • ยาเม็ดวิตามินซีรวม
  • ยาเม็ดบำรุงโลหิต Ferrous sulfate
  • ยาเม็ดวิตามินรวม
  • น้ำมันตับปลาชนิดแคปซูล
  • น้ำมันตับปลาชนิดน้ำ

ยาสามัญประจำบ้านแผนโบราณ 28 ขนาน

ยาในกลุ่มนี้อาจจะไม่ค่อยคุ้นหูเด็กรุ่นใหม่ๆ เท่าไหร่ เพราะตัวยาในกลุ่มนี้จะใช้คำโบราณค่อนข้างเยอะ ก็มักจะเป็นยากลุ่มเหล่านี้ เช่น ยาหอม ยาเขียว ยาเหลือง ยาธาตุ ยาประสะต่างๆ โดยยาที่มีชื่อเรียกเหล่านี้ก็เป็นภาษาโบราณที่เขาใช้กันอะน่ะ ยากลุ่มต่างๆ เหล่านี้ สรรพคุณหลักๆ ก็จะใช้สำหรับรักษาอาการเวียนศีรษะ อาหารไม่ย่อย ท้องอึดท้องเฟ้อ เป็นยาระบายอ่อนๆ ช่วยลดอาการร้อนใน ขับเสมหะ ลดไข้ต่างๆ เป็นส่วนใหญ่

ฝากทิ้งท้ายเรื่องยาสามัญประจำบ้าน

เราจะเห็นได้ว่ารายการยาสามัญประจำบ้านทั้งแผนปัจจุบันและแผนโบราณ นั้นค่อนข้างที่จะครอบคลุมกับโรคต่างๆที่เราเจอในชีวิตประจำวันได้ง่าย และยาแต่ละรายการนั้นมีการปรับปรุงรายการอยู่เสมอ เพื่อให้ยาที่ถูกเลือกมีความปลอดภัยกับประชาชนเวลานำไปใช้

แต่ถึงอย่างไรก็ตาม การใช้ยาสามัญประจำบ้านก็ไม่ใช่ว่าจะปลอดภัย 100% เสมอไป หรือ ไม่มีข้อควรระวังใดๆ เลย เช่น หากคุณแพ้ยาพาราเซตามอล หากต้องรับประทานยาลดไข้ ก็ไม่ควรเลือกยาพาราเซตามอลมารับประทาน ก็ให้ไปเลือก Aspirin มารับประทานแทน กลับกัน หากคุณเป็นโรคกระเพาะ เมื่อเวาลามีไข้ ก็ไม่ควรเอา Aspirin มารับประทาน แต่ควรเลือกยาพาราเซตามอล มาทานแทนจึงจะปลอดภัยกับร่างกายของเราเองนั้นเอง