GPP คืออะไร เปิดร้านขายยา ไม่ทำได้มั้ย

gpp

หลายๆคนที่มี ร้านขายยา มาก่อนแล้ว เมื่อได้ยินคำว่า GPP ที่ไร เป็นอันต้องทำหน้าเซ็งกันไปทุกราย เพราะเกณฑ์ต่างๆที่กำหนดใน GPP นั้นช่างมีหลายข้อเสียเหลือเกิด แล้วเจ้ากฏเกณฑ์ที่ว่านี้มั้นคืออะไร

GPP คืออะไร เปิดร้านขายยา ต้องทำมั้ย

GPP หรือ Good pharmacy practice คือ มาตราฐานของการบริการที่ดีทางเภสัชกรรม ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ ที่ทางสภาเภสัชกรรมเป็นผู้กำหนด โดยเกณฑ์ที่กำหนดขึ้นมานี้ก็เป็นหลักปฏิบัติสากลมาก่อนโดย หลักเกณฑ์ที่ว่านี้ถูกใช้มาอย่างแพร่หลายแล้วในต่างประเทศ ทั้งในแถบเอเชีย และ ประเทศอื่นๆทั่วโลก
โดยในความหมายที่องค์การอนามัยโลกกำหนด จะถูกใช้ทั้งในโรงพยาบาลและร้านขายยา แต่ในประเทศไทยเราได้ถูกนำมาใช้กับร้านขายยาเป็นหลัก โดยเราก็ได้นำหลักเกณฑ์นี้มาปรับใช้ให้เหมาะกับร้านขายยาในบ้านเรา หรือเปล่า??

GPP

เราเริ่มใช้ GPP ร้านขายยา ตั้งแต่เมื่อไหร่

ก่อนหน้านี้จริงๆแล้วเรามี เกณฑ์สำหรับร้านขายยา ที่มีมากกว่าการทำ จีพีพี ก่อนหน้านี้แล้ว นั้นก็คือโครงการ ร้านขายยาคุณภาพ นั้นเอง เพียงแต่ว่าโครงการนี้ทางสภาเภสัชไม่ได้บังคับให้ทุกๆร้านต้องทำ แต่สำหรับ GPP แล้ว ตามพระราชบัญญัติยา พ.ศ.2510 จะบังคับให้ร้านที่เปิดใหม่ทุกร้านต้องทำ โดยหลักเกณฑ์นี้ตาม พรบ ได้ถูกออกมาในรูปแบบกฎกระทรวง (เป็นกฎหมายย่อยใน พรบ) เมื่อปี พ.ศ.2556 และมีผลบังคับใช้ 25 มิถุนายน 2557 โดยมีการปรับแก้ จากกฎกระทรวงปี 2549 ที่ได้พูดถึงเฉพาะตัวร้านยาคุณภาพ

ผลที่ตามมาก็คือ ร้านยาในที่เป็นร้านขายยาคุณภาพ ก็ไม่ต้องทำซ้ำอีก ส่วนร้านขายยาเปิดใหม่ ต้องทำจีพีพีทุกร้านให้เสร็จสมบูรณ์เพื่อขอใบอนุญาติการเปิดร้าน แต่สำหรับร้านเก่าที่เปิดมานานแล้ว คือได้รับอนุญาติก่อน 25 มิ.ย.2557 กฎกระทรวงจะผ่อนผันให้มีการปรับปรุงร้านในระยะเวลาไม่เกิน 8 ปี

หลักเกณฑ์ GPP จากอดีต – ปัจจุบัน ปี 2563 มีอะไรบ้าง ไปดูกัน

เกณฑ์ต่างๆตั้งแต่เริ่มมีการใช้กฎเกณฑ์นี้ ก็มีทำเอาร้านยาหลายร้าน ปิดหนีกฎหมายจำนวนมาก เพราะไม่ต้องการทำตามกฎเกณฑ์นี้ เพราะเนื่องด้วยต้องมีการปรับปรุงร้านใหม่ และ การว่าจ้างเภสัชกรให้มาอยู่ประจำร้าน ทำให้ต้นทุนของการเปิดกิจการร้านขายยาเพิ่มมากขึ้น แล้วเจ้า Good pharmacy practice ที่ว่านี้มีการแบ่งหมวดหมู่ออกเป็น 5 ข้อใหญ่ๆมีอะไรบ้าง ไปดูกัน

หมวดที่ 1 สถานที่

โดยในหมวดนี้จะรวมเอาเรื่องของสถานที่ในแต่ละส่วนของร้านขายยาเลยก็ว่าได้ ตั้งแต่สถานที่ตั้งของร้านขายยา ขนาดพื่นที่ต่างๆภายในร้าน จนกระทั้งถึงรายละเอียดเล็กๆน้อยๆของร้านขายยาเลยก็ว่า เช่น สถานที่เก็บยา ม่านบังยา หรือ โต๊ะในการให้คำปรึกษา เพราะฉะนั้นหากใครที่เพิ่งเปิดร้านแล้ว ไม่รู้กฎข้อนี้ อาจทำให้พอทำร้านเสร็จ อาจต้องมาปรับแก้ซึ่งจะยิ่งทำให้เสียเวลามาก เพราะฉะนั้นตอนที่เราวางแผนในการทำร้านต้อง มาศึกษาหัวข้อในหมวดสถานที่นี้ให้ดีว่าเขามีเงื่อนไข หรือ ข้อกำหนด (Checklist) อะไรบ้าง เพราะบ้างข้อนั้นถือเป็นข้อบังคับที่ต้องทำให้ได้ ไม่ไงตอนตรวจร้านไม่ผ่านแน่นอน

GPP tool section

หมวดที่ 2 อุปกรณ์

ไปต่อกันเลยกับหมวดที่ในความคิดของแอดนะ จริงๆตัดออกก็ได้ในยุคปัจจุบันที่เรามี internet กับ 12345G กันแล้ว แต่ก็เอาเถอะ เขาให้ทำก็ทำให้มันผ่านเพื่อจะได้เปิดร้านต่อแล้วกัน โดยในหมวดนี้ส่วนใหญ่จะเป็นอุปกรณ์ต่างๆที่อาจมีใช้บ้างในร้านขายยา เพื่อบริการผู้ป่วย และ เป็นอุปกรณ์ที่อาจต้องใช้ในอดีต เช่น ถาดนับยา เครื่องวัดความดัน หรือ เครื่องชั่งน้ำหนัก รวมถึงถังดับเพลิง เพื่อความปลอดภัยของคนที่อยู่ในร้าน (เอาจริง ถ้าไฟไหม้ จะมีใครมาสนใจใยดีถังนี้ 555 แต่มันก็มีประโยชน์หากเกิดไฟไหม้เล็กน้อย ก็ใช้ฉีดให้ไม่ลุกลามก็ว่าไป) ซึ่งอุปกรณ์เหล่านี้ แอดคิดว่าหาไม่ยากสำหรับผู้ที่ต้องการจะเปิดร้าน หรือ ผู้ที่มีร้านอยู่แล้วและต้องเตรียมพร้อมเพื่อตรวจจีพีพีในแต่ละปี

หมวดที่ 3 บุคลากร

หมวดนี้เนี้ยใช้การประเมินที่มีความ ART + SCIENCE สุดๆ โดยเวลาตรวจเขาจะดูตั้งแต่การแต่งกายของบุคลากรภายในร้าน ประเมินความรู้ความสามารถของเภสัชกร ผู้ช่วยเภสัชกร จากการสอบถาม การซักถามความรู้ต่างๆ และการเก็บคะแนน CPE cost per engagement โว๊ย ไม่ใช่ มันคือ (continuing pharmaceutical education) ข้อบังคับสภาเภสัชว่าด้วยการศึกษาต่อเนื่อง ของเภสัชกร ว่าเก็บครบมั้ย (มีเฉลยส่งกันบานเลย 555 ขึ้นอยู่กับเภสัชกรแล้วละ ว่าเข้าไปทำกันมั้ย) และ การติดป้ายบ่งบอกว่าใครทำหน้าทีอะไรภายในร้าน เพื่อป้องกันคนไข้สับสนว่าใครเป็นเภตัวจริงตัวปลอมกันแน่ แต่ก็อะน่ะ อยากผ่านก็เตรียมกันให้พร้อมแล้วกัน

หมวดที่ 4 การควบคุมคุณภาพยา

สำหรับหมวดนี้ ในความเห็นแอด ถือว่าเป็นหมวดที่มีประโยชน์กับร้านยาพอสมควรเลย แต่ก็เป็นหมวดที่เพิ่มภาระงานเราหนักหนาเช่นกัน แต่เป็นหมวดที่ฝึกให้เรามีวินัย มีระเบียบแบบแผน ในการจัดการ การบริหารงาน แต่ถ้าเราทำจนเป็นนิสัยติดตัวในการอยู่ร้านแล้ว หรือ ใช้ระบบคอมพิวเตอร์ เข้ามาช่วย ก็จะช่วยให้การทำงานส่วนนี้เบาแรงขึ้น

โดยหมวดนี้ส่วนใหญ่จะเน้นไปตั้งแต่การซื้อยาจากแหล่งซื้อก่อนนำยาเข้าร้าน จนกระทั้งการบริหารยาคงคลัง ยาใกล้หมดอายุ ให้อยู่ในมาตรฐาน เพื่อรักษาคุณภาพของยา และ เพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วยที่จะได้รับยาหมดอายุ แม้กระทั้งซองใส่ยาที่กันแสง ซึ่งถ้าดูแล้วหากร้านเรามียาหลายๆตัว งานนี้ก็ถือว่าเป็นงานที่เยอะเอาเรื่อง แต่อย่างน้อยหัวข้อนี้ก็ช่วยให้เราลดการสูญเสียทั้งยา และ ช่วยให้ผู้ป่วยรับยา ที่ใหม่เสมอๆ ทำให้ร้านลดการขาดทุนจากยาหมดอายุ ได้เป็นอย่างดี ถ้าฝึกทำงานนี้อย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ ก็จะเป็นผลดีกับเราด้วยเช่นกัน

หมวดที่ 5 การปฏิบัติตามวิธีปฏิบัติทางเภสัชกรรมชุมชน

หัวข้อนี้อันสุดท้ายแล้ว โดยเขาจะดูว่าเภสัชกร ปฏิบัตหน้าที่ถูกต้องมั้ย มีการซักถามประวัติ อาการ ต่างๆข้อผู้ป่วยก่อนจ่ายยาหรือมั้ย รวมถึงให้ข้อมูลการแก้ผู้ป่วยได้อย่างถูกต้องครบถ้วน ก่อนจะจ่ายยา เพื่อป้องกันการแพ้ยา และการจัดกิจกรรมต่างๆภายในร้านอีกด้วย

แล้วเราไม่ทำ GPP ได้มั้ย หากจะเปิดร้านยา

คำตอบคือได้ อ้าวงงไปเลย ก็ทำเป็น ” ร้านขายยาคุณภาพ” ไปเลย ซึ่งเกณฑ์มีรายละเอียดมากกว่านี้อีก 555 ถ้าในปัจจุบันยังไงก็ต้องทำเพราะถือเป็นกฎหมายแล้ว ซึ่งจะหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะฉะนั้นก่อนเปิดร้านควรศึกษาเรื่องนี้ให้พร้อม และเตรียมทุกอย่างที่เขากำหนดใน checklist ให้พร้อมโดยเฉพาะหัวข้อที่เป็น Critical Defect ต้อง Focus เป็นพิเศษเพราะคะแนนเยอะ โดยสามารถดูได้จาก คู่มือการตรวจ GPP ได้เลย

ใครที่วางแผนจะเปิดแต่ยังไม่รู้จะเริ่มยังไงคลิกดูบทความนี้ก่อนได้

ข้อดี  – ข้อเสีย

กฏเกณฑ์ทุกอยากแอดมองว่าในดีมีเสีย ในเสียมีดีเสมอ ไปมีกฏไหนดี 100% และมีข้อเสีย 100% จึงทำให้กฏหลายๆอย่างมีการเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย

ข้อดี

  • ช่วยปรับยกระดับมาตรฐานร้านขายยา ให้ดียิ่งขึ้นและเป็นไปในแนวทางเดียวกัน
  • ช่วยให้ผู้ที่ทำร้านยาเห็นภาพการบริหารจัดการภายในร้านได้ดียิ่งขึ้น
  • ทำให้เห็นบทบาทที่ชัดเจนของบุคลากรภายในร้าน ทำให้คนไข้เชื่อมั่นในมาตรฐานร้านขายยามากขึ้น ว่าจะได้รับการดูแลที่ถูกต้อง
  • เป็นกำแพงทางธุรกิจ (ฺBusiness Barrier) ไม่ให้ใครเข้ามาในธุรกิจได้ง่ายๆ

ข้อเสีย

  • หลักเกณฑ์บางอย่างอาจจะดูไม่จำเป็น แต่ต้องทำ ทำให้เสียเวลาในการทำงานอื่นๆ
  • กฏเกณฑ์บางข้ออาจทำให้เสียโอกาสในการเปิดร้านขายยาในบางพื้นที่ ที่มีขนาดพื่นที่ไม่เพียงพอตามเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด

สรุป

การทำ GPP นั้นหลายๆคนอาจจะเบื่อหน่ายที่ต้องทำ แอดก็เป็นคนหนึ่งที่ไม่ค่อยชอบทำตามกฎเกณฑ์เท่าไหร่นัก แต่ว่าหากคิดจะทำธุรกิจร้านขายยาแล้วเราก็คงหลีกหนีไม่พ้น เพราะฉะนั้นแนะนำว่าให้ทำจนเป็นนิสัย และพยายามบริหารจัดการร้านและวางระบบ ใช้ POS ที่เอื่อต่อการทำบัญชียาต่างๆ และฝึกให้ทุกๆคนในร้านขายยาของเราเข้าใจและช่วยกันทำ ก็จะทำให้การทำนั้นไม่อยากและวุ่นวายอีกต่อไป แล้วพบกันใหม่กับเรื่องเล่าร้านขายยาในบทความถัดๆไป บะบายย

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *